Białek Stefan s. Stefana ur. 12.12.1920 IPN Lu 00419/30 inf. UB i TW SB ps. „Warecki” nr rej. PUBP Siedlce 3793/1953, Kol. Szpaki gm. Górki pow. Siedlce.

By | 15 listopada, 2021

Białek Stefan s. Stefana ur. 12.12.1920 IPN Lu 00419/30 inf. UB i TW SB ps. „Warecki” nr rej. PUBP Siedlce 3793/1953, Kol. Szpaki gm. Górki pow. Siedlce.

Mieszkaniec miejscowości Kolonia Szpaki gmina Górki (obecnie gm. Stara Kornica). Wykształcenie zawodowe – szofer mechanik. Nieformalnie współpracował z UB od 27 kwietnia 1952 roku w zamian za darowanie kary i korzyści finansowe. Własnoręcznie napisał zobowiązanie o podjęciu współpracy przyjmując pseudonim konspiracyjny „Warecki” (pisownia oryginalna).

27 IV 1952 r.

Zobowiązanie

Ja Białek Stefan s. Stefana i Leokadii urodzony 12-12-1920 [przeprawione na 1923]. Zamieszkały kol. Szpaki Gmi. Górki Pow. Siedlce, zobowiązuje się współ pracować U,B,P. w celu przyczynienia się do likwidacji bandy maksymowa i lamparta, oraz współ pracownikuw i wrogów obecnego ustroju. Zobowiązuję się sumiennie wykonywać postawione zadania oraz puktualnie przychodzić na umówione spodkanie. Zostałem uprzedzony że za wprowadzanie w błąnt fałszywymi meldunkami U.B.P. oraz za dwulicowe pracę zostanę pociągnięty do odpowiedzialności Sąndowej i zobowiązuje się dotrzymać tajemnicy i nie zdradzić nawet do najbliszych mi osub t.j. żony. Dla scisłej konspiracji naszej pracy otrzymuje pseudonim „Warecki”.

Od U.B.P. otrzymuje gwarancje że za przyczynienie się w szybkim terminie do likwidacji bandy, Przestemstwo zostanie mi darowane, oraz otrzymam wynagrodzenie pienienżne w sumie za:

Maksymow 1000 zł

ratyniec 1000 zł

pozostali po 500 zł za bandytę.

Powysze zobowiązanie stwierdzam własnoręcznym podpisa.

StBiałek

Celem pozyskania była walka z Żołnierzami Niezłomnymi, wyklętymi przez komunistów, a w szczególności likwidacja oddziału „Lamparta” – st. sierż. Adama Ratyńca. Stefan Białek przekazywał UB informacje o miejscach postoju oddziału, uzbrojeniu, wyglądu poszczególnych osób oraz ich kontaktów wśród okolicznej ludności, oraz wiele innych szczegółowych danych na temat oddziału „Lamparta” i osób ich wspomagających. M.in. przez jego donosy oddział „Lamparta” 11 maja 1952 roku został otoczony przez bataliony Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które rozbiły oddział „Lamparta”. W walkach polegli: por. Konstanty Maksymow ps. „Ryszard”, st. sierż. Adam Ratyniec ps. „Lampart”, Andrzej Jakubiak „Ryś” oraz Wiesław Filczuk „Romek”. Po likwidacji patrolu „Lamparta” nastąpiły masowe aresztowania wśród okolicznej ludności wskazanych w donosach „Wareckiego”. Formalnie został zarejestrowany jako informator ps. „Warecki” 1.02.1953 roku. Oficerem prowadzącym został J. Dąbrowski z RUBP w Siedlcach. Celem pozyskania było rozpracowanie i ujawnienie nierozszyfrowanych dotychczas byłych członków siatki cywilnej oddziału „Lamparta” i osób wspomagających. W dalszym okresie współpracy udzielał informacji ogólnikowych informując UB o nastrojach i wypowiedziach w środowiskach związanymi z Żołnierzami Niezłomnymi. W 1957 roku został wyeliminowany z czynnej sieci agenturalnej UB jako jednostka nie tkwiąca w żadnej z prowadzonych spraw operacyjnych. W lipcu 1958 roku ponownie został przyjęty na kontakt ppor. Stefana Kosela, oficera operacyjnego SB, celem wykorzystania go do prowadzonej przez SB sprawy ewidencyjno-obserwacyjnej nr 2576 dotyczącej Wacława Perycza – członka aktywu podziemia reakcyjnego z którym TW „Warecki” był powiązany organizacyjnie w ramach podziemia [IPN BU 0227/385].

W charakterystyce tajnego współpracownika z dnia 16.12.1960 ppor. Stefan Kosel pisał:

W okresie wznowionej z nim współpracy stwierdziłem, że chętnie udzielał nam informacji o kontaktach figuranta sprawy jak i o samym figurancie dał szereg informacji mówiących o jego zachowaniu się na danym terenie.

Ostatecznie Stefan Białek ps. „Warecki” został wyeliminowany z czynnej sieci agenturalnej SB 16.11.1960 roku, ponieważ sprawa operacyjna prowadzona przeciwko Wacławowi Peryczowi została zamknięta i złożona do archiwum 27 lutego 1960 roku. W archiwach IPN zachowała się teczka personalna tajnego współpracownika SB ps. „Warecki” licząca 30 stron dokumentów dotyczących Stefana Białka. 23 lipca 2006 roku staraniem Fundacji „Pamiętamy” w Mielniku nad Bugiem został wzniesiony pomnik upamiętniający st. sierż. Adama Ratyńca „Lamparta” i jego podkomendnych z 6. Brygady Wileńskiej AK. Napis na płycie głosi:

„Nie dajmy zginąć poległym” – Zbigniew Herbert

PAMIĘCI

BOHATERSKICH ŻOŁNIERZY

6 WILEŃSKIEJ BRYGADY ARMII KRAJOWEJ

ST. SIERŻ. ADAMA RATYŃCA „LAMPARTA”

POR. ANTONIEGO MAKSYMOWA „RYSZARDA”

KPR. KAZIMIERZA JAKUBIAKA „TYGRYSA”

STRZEL. ANDRZEJA JAKUBIAKA „RYSIA”

STRZEL. WIESŁAWA FILCZUKA „ROMKA”

POLEGŁYCH 10 i 11 V 1952 r.

W LESIE SOKÓLE POD MIELNIKIEM

ORAZ POD CHŁOPKOWEM

W WALCE Z KOMUNISTAMI

ZA NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI

WIARĘ KATOLICKĄ I WOLNOŚĆ CZŁOWIEKA

9 listopada 2007 roku „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej” Adam Ratyniec został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Sporządził: Leszek Andrzejewski

Dodaj komentarz