Mróz Stefan s. Jana ur. 18.11.1921 IPN Lu 00423/1 TW ps. „Jan” nr. ew. 516 Grębków pow. Węgrów

By | Maj 29, 2020

Mróz Stefan s. Jana ur. 18.11.1921 IPN Lu 00423/1 TW ps. „Jan” nr. ew. 516 Grębków pow. Węgrów

Mieszkaniec miejscowości Grębków pow. Węgrów. Wykształcenie 9 klas szkoły ogólnokształcącej wykonujący zawód księgowego. Do współpracy z KPMO ds. BP w Węgrowie został pozyskany w kwietniu 1958 r. Pozyskania dokonał st. of. oper KPMO w Węgrowie ppor. Stanisław Witczak. Na okoliczność werbunku 13.06.1958 roku własnoręcznie napisał stosowne zobowiązanie przyjmując pseudonim konspiracyjny „Jan”. Celem pozyskania było zapewnienie dopływu informacji do sprawy operacyjnej obserwacji grupowej Sasim Zygmunta i innych osób byłych członków nielegalnych organizacji AK i WiN. W jego charakterystyce pracy, którą 27.12.1963 r. wystawił st. oficer operacyjny  SB KPMO w Węgrowie por. Wiesław Piotrowski możemy między innymi przeczytać;. .//..//…..CHARAKTERYSTYKA Tajnego współpracownika ps. „Jan” Nr. ew. 516 pozostającego na kontakcie por. Wiesława Piotrowskiego st. ofic. oper. T.w. ps. „Jan” pozyskany został do współpracy w kwietniu 1958 r. do sprawy operacyjnej obserwacji-grupowej dot. S. Zygmunta, B. Mariana, L. Mariana i innych b. członków nielegalnej organizacji AK i WiN. W początkowej pracy miał pewne obawy, lecz po wyjaśnieniu celu i znaczenia jego pomocy Służbie Bezpieczeństwa – dość chętnie pracował. W kwietniu 1959 r. został eliminowany z czynnej sieci agenturalnej, ponieważ w marcu 1959 r. został aresztowany przez KPMO Węgrów pod zarzutem dokonania nadużyć w GS – brak na magazynie 20 ton węgla. Zarzut ten okazał się nieuzasadniony, ponieważ t.w. nie pełnił funkcji magazyniera i nie był bezpośrednio odpowiedzialny. W dalszym rezultacie Prokurator dochodzenie p-ko t.w. „Jan” umorzył w trybie art.49. W sierpniu 1959 r. t.w. „Jan” ponownie został podjęty na łączność, celem kontynuowania z nim dalszej współpracy. Mimo wszystko t.w. jest dość cenną jednostką posiada właściwe dotarcie do interesujących nas osób, o których udziela wartościowe informacje. Na przestrzeni ostatniego czasu współpracy przekazał informację o nielegalnym posiadaniu broni przez K. Władysława. Powyższy fakt potwierdzono w ten sposób, że t.w. w maju 1963 r. przyniósł pistolet „piątkę”, z której spisano numer i sporządzono zdjęcie fotograficzne. W miesiącu lipcu b.r. na polecenie Z-cy Naczelnika Wydz. III-go mjr. Radziszewskiego zabrano figurantowi w sposób tajny dwa pistolety a to „Walter” i „piątkę”, które t.w. „Jan” na nasze polecenie przyniósł na spotkanie. Oba pistolety po zbadaniu stwierdzono, że nigdy nie występowały w napadach, ani też nie były notowane w kartotece KGMO. Obecnie nie mamy żadnych sygnałów, kogo figurant podejrzewa o zniknięcie pistoletów. W dalszym ciągu t.w. Przekazuje cenne informacje, co do ukrytej broni magazynowanej na cmentarzu jak i u P. Tadeusza. Należy stwierdzić, że t.w. „Jan” jest to człowiek o średnim poziomie ogólnym, posiada należyte wyrobienie ogólne i polityczne. Cechuje go dobry dar wymowy i spostrzegawczość. Przebywa często w towarzystwie ludzi o wyższym poziomie ogólnym, w pełni potrafi odróżnić działalność wrogą, jak i opozycyjna na odcinku wsi. Jest darzony zaufaniem figurantów trzech spraw, a to: krypt. „Zawada”, „Wodzireje” i „Sarmata” oraz pozostałych b. członków AK i WiN z b. dowódcami Stolarzem, Zborowskim i innymi. T.w. „Jan” nie posiada specjalnych nałogów, lubi wypić, ale z umiarem. Dotychczas był wynagradzany, otrzymał już 6400 zł, oraz wydatkowano 1079 zł, w czasie spotkań na jego przyjęcie. W dalszym ciągu jest chętnym do współpracy. Obecnie na spotkania przychodzi systematycznie i punktualnie. W sprawach, w których jest wykorzystywany zapewniał nas, że dalsze wykrycie broni doprowadzi do końca. Ostatnio spotkania z nim odbywają się na terenie Warszawy i t.w. prosi o dalsze spotykanie się z nim na terenie Warszawy. Nie stwierdziłem przy tym, aby t.w. „Jan” był zdekonspirowany. Biorąc wszystko pod uwagę, należy stwierdzić, że jest to dość cenna jednostka sieci, dlatego też postanawiam pozostawić go nadal, wykorzystując w trzech sprawach, zgodnie z nakreślonym planem wykorzystania…//..//…..Z kolei w charakterystyce pracy TW ps. „Jan” za okres od grudnia 1963 r. wystawionej 21.10.1966 roku przez por. Piotrowskiego możemy między innymi przeczytać: …//..//………………………T.w. ps. „Jan” pracuje z naszą służbą od 1958 r.i pozostawał na łączności kilku pracowników. Był wykorzystywany w kilku sprawach. Informacje, jakie przekazywał polegały na prawdzie Głównie t.w. przyczynił się do zdjęcia dwóch jednostek broni /pistoletów/ u figuranta Kucia w lipcu 1963 r. W międzyczasie t.w. przekazał szereg informacji o Ob. L. na podstawie, których założono sprawę oper. sprawdzenia krypt. „Gruby”. We wrześniu b.r. t.w. podał również, że Sasim Wacław b. d-ca plut. AK agituje ludność wsi Podsusza, aby ci jechali furmankami na uroczystości kościelne do Siedlec z racji pobytu tam ks. kard. Wyszyńskiego. Powyższe byłą podstawą do przeprowadzenia rozmowy ostrzegawczej z Sasim, która dała wynik pozytywny i do wyjazdów nie dopuszczono. Po za tym w okresie omawianym t.w. przekazał szereg informacji o treści operacyjnej, które posłużyły do przekazania informacji instancjom partyjnym i Wydz. III…//..//………………………….W środowisku miejscowej inteligencji cieszy się zaufaniem oraz ma również duży wpływ i cieszy się zaufaniem w b. tzw. tradycyjnym środowisku AK i Win w Grębkowie u osób: Kucia, Pachnika, Sasima, Langiewicza, Nowaka, Grali, Żaboklickiego i innych…//..//……..Za omawiany okres otrzymał łącznie 10.430 zł. w tym wydano na konsumpcję 1230 zł…//..//………..W charakterystyce pracy TW ps. „Jan” dotyczącej okresu od października 1966 roku wystawionej 19 listopada 1968 roku przez inspektora operacyjnego SB KPMO w Węgrowie czytamy:..//..//…………Opiniowany w dalszym ciągu pracuje na stanowisku kierownika lustracji księgowości PZKR w Węgrowie. Z racji jego pracy zawodowej w rolnictwie i szerokiego styku ze środowiskiem wiejskim t.w.  przekazał szereg dobrych informacji, które posłużyły do założenia dwóch spraw kwestionariuszy ewidencyjnych krypt. „Kontakt” i „Kulawy”..//..//…. Za omawiany okres pracy otrzymał wynagrodzenie w sumie zł. 3800. Spotkania z t.w. odbywane są na wolnym powietrzu na terenie powiatu dwa razy w miesiącu w zależności od potrzeb…//..//…. W notatce służbowej dotyczącej TW ps. „Jan”, którą wystawił 12 maja 1970 roku kierownik Grupy I Wydz. III KWMO w Warszawie kpt. Grzybowski możemy między innymi przeczytać:..//..//……N O T A T KA S ŁLUŻBOA W A dot. tajnego współpracownika ps. „Jan” Nr. rej. 516 pozostającego na łączności oficera operacyjnego Referatu S.B. w Węgrowie plut. Wiesława Antońskiego..//..//…….Wymieniony do 1936 r. przebywał z rodzicami na terenie powiatu Grodno, gdzie jego ojciec był leśniczym w majątku księcia Sapiehy. Tam też ukończył 2 klasy gimnazjum. Wykształcenie średnie uzupełnił po wyzwoleniu. W 1936 r. powrócił z rodziną do pow. Węgrowskiego i w tymże roku wyjechał do Warszawy gdzie ukończył praktykę stolarską i do 1943 r. pracował w tym zawodzie w prywatnym zakładzie stolarskim. Dalsze lata okupacji spędził przy rodzicach na wsi. W okresie tym należał do AK. W latach 1944-1949 pełnił zawodową służbę w Wojsku Polskim, ostatnio w stopniu podporucznika w jednostce KBW. W dniu 6.IX.1949 r. został aresztowany i wyrokiem Sądu Wojskowego w Warszawie dnia 12.I.1950 r. skazany z art. 22 mkk na karę 3 lat więzienia oraz utratę praw na okres 2 lat, za wrogą propagandę. Zarzucono mu, iż jadąc autobusem PKS wypowiadał się publicznie, że w rządzie polskim są sami Żydzi i Rosjanie. W następstwie odbywa karę w całości, w dniu 7.IX.1952 r. z więzienia został zwolniony. W 1952 r. Najwyższy Sąd Wojskowy po rozpatrzeniu omawianej sprawy, uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji, a postępowanie karne umorzył.  Jednocześnie na wniosek t.w. przyznano mu za poniesioną krzywdę moralną odszkodowanie w wysokości 33 tys. złotych. Po wyjściu z więzienia pracował w pionie Spółdzielczości Samopomocy Chłopskiej, a od 1966 r. w Powiatowym Zarządzie Kółek Rolniczych w Węgrowie…//..//…….W toku opracowania rozpoznany został dostatecznie. Informacje o jego działalności w AK oraz późniejszym zachowaniu i zajmowanej postawie uzyskane od t.w. „Zygfryd” i „Wicher”, jak również K.O. i w drodze wywiadów. Obecnie kontrolowany jest przez t.w. ps. „Kazimierczak” (Biernat Tomasz Jerzy). zatrudnionym w tej samej instytucji. Proces opracowania i pozyskania t.w. został odpowiednio udokumentowany…//..//……T.w. ps. „Jan” obok zasadniczego celu pozyskania..//..//…. Wykorzystywany był dość wszechstronnie. Na podstawie przekazanych przez niego informacji założono i wyjaśniono sprawę operacyjnego sprawdzenia krypt. „Gruby”, dwa kwestionariusze ewidencyjne krypt. „Kulawy” i „Kontakt”, odzyskano przechowywane nielegalnie dwie jednostki broni, przeprowadzono kilka rozmów ostrzegawczych z osobami mającymi wrogie postawy…//..//……………………..W początkowym okresie współpracy t.w. „Jan” odmawiał przyjęcia pieniędzy w formie wynagrodzenia za współpracę, motywując tym, że pracuje z pobudek ideowych. W latach późniejszych i obecnie przyjmuje. Wysokość wręczonych mu sum kształtuje się w granicach 400-500 zł, raz na kwartał. Stosowana forma wynagrodzeń jest słuszna i uzasadniona z uwagi na uzyskiwane informacje. Przypadków dekonspiracji, dwulicowości bądź dezinformacji nie stwierdzono… //..//…. Na podstawie analizy dokumentów teczki personalnej t.w. i przekazywanych przez niego informacji, stwierdzić można, że jest on jednostką cenną, sprawdzoną i posiadającą perspektywy dalszego wykorzystania. Praca z nim przebiega w zasadzie prawidłowo. Biorąc jednak pod uwagę poziom t.w. jego pozycję i kontakty, wskazanym jest rozpatrzenie możliwości wykorzystania go do kontroli zachowania osób znanych z wrogich postaw ze środowiska inteligencji. Z tych to względów koniecznym wydaje się zaniechanie dotychczasowej praktyki odbywania spotkań na „wolnym powietrzu”…//..//..Uwagi I Z-cy Kom. Pow. MO d/s S.B. w Węgrowie: Sprawę odbywania z nim spotkań w Lokalu Kontaktowym podejmowałem z t.w. na spotkaniach kontrolnych, lecz odmówił uzasadniając dyscypliną pracy, braku możliwości poza teren. Natomiast LK w m. Węgrów nie gwarantuje konspiracji na ciągłość spotkań. Sprawę tą podejmie jeszcze raz i zaproponuje „Janowi” przyjazd do Mińska na LK „Kosowski”..//..//….. W charakterystyce TW ps. Jan”, którą 21 stycznia 1972 roku wystawił oficer operacyjny Referatu SB KPMO w Węgrowie sierżant W. Antoński możemy przeczytać, że:..//..//…Od ostatniej charakterystyki tj. 10.III.1970 r. z t.w. ps. „Jan” odbyto 35 spotkań i otrzymano 28 doniesień..//..//.. Z tych materiałów uzyskano od t.w. 70 informacji, z czego 56 wykorzystano w prowadzonych sprawach, 9 przekazano do pionu kryminalnego, na podstawie, których wszczęto postępowania przygotowawcze, 3 informacje posłużyły do opracowania notatek do KP PZPR oraz 2 informacje wykorzystano do opracowania notatek dla Referatów SB w Garwolinie i Siedlcach. Od ostatniej charakterystyki tj. dnia 10.III.1970 r. t.w. ps. „Jan” nagradzany był 7 razy za współprace ze Służbą Bezpieczeństwa na sumę 3200 złotych. W jednym przypadku /śmierć żony/ udzielono t.w. zapomogę w wysokości 863 złote…//..//…..Proponuję pozostawić go w czynnej sieci agenturalnej i wykorzystywać zgodnie z planem kierunkowego wykorzystania t.w. z dnia 18 maja 1971 roku rozszerzonym o zadania wynikające z kwestionariusza ewidencyjnego kryptonim „Florian”..//..//..W charakterystyce, którą 23 czerwca 1975 roku wystawił st. insp. Wydz. IV KWMO w Siedlcach ppor. Wiesław Antoński możemy przeczytać:..//..//……… W okresie objętym statystyką tj. od dnia 21 stycznia 1972 roku z tajnym współpracownikiem ps. „JAN” odbyto łącznie 73 spotkania, z czego tajny współpracownik przekazał 36 informacji pisemnych i w 37 przypadkach tajny współpracownik przekazał informacje ustne, z czego sporządzono informacje operacyjne spisane ze słów tajnego współpracownika…//..//…. W okresie objętym charakterystyką tajnego współpracownika ps. „JAN” nagradzano 14 razy na sumę 8200 złotych oraz w jednym przypadku udzielono tajnemu współpracownikowi zapomogi w wysokości 800 złotych. Forma wynagradzania tajnego współpracownika moim zdaniem była właściwa…//..//….. Ostatnio po zmianie miejsca pracy możliwości w realizacji stawianych zadań przed współpracownikiem zmniejszyły się, jeżeli chodzi o ochronę gospodarki rolno-spożywczej, natomiast w dalszym ciągu tajny współpracownik ps. „JAN” może realizować zadania w sprawie krypt. „KONTAKT”, gdyż zdobył sobie pełne zaufanie figuranta oraz może realizować zadania w zakresie kontroli byłych dowódców ugrupowań prolondyńskich. Z tych też względów obecnie tajny współpracownik ps. „JAN” powinien pozostać w czynnej sieci agenturalnej…//..//…… 18.02.1976 r. st. insp. Wydz. III KWMO w Siedlcach kpt. Roman Sabala wystawił wniosek o rozwiązanie współpracy z TW ps. „Jan”., z powodu zakończenia w dniu 29.01.1976 r. kwestionariusza ewidencyjnego kryptonim „Kontakt” i z tego powodu dalsze wykorzystywanie jego osoby jest nie celowe. Na okoliczność rozwiązania współpracy własnoręcznie napisał zobowiązanie o zachowaniu tego faktu w ścisłej tajemnicy. 23.03.1976 roku jego akta zostały przekazane do archiwum Wydziału „C” KWMO w Siedlcach z zaliczeniem do kategorii akt: teczka personalna B-30 a teczka pracy B-15. W archiwach IPN znajdują się 324 dokumenty dotyczące jego osoby w tym kilkadziesiąt własnoręcznie pisanych pokwitowań odbiory pieniędzy z rąk funkcjonariuszy SB za przekazywane informacje..

Dodaj komentarz